Filebotomi Tarihçesi | TLPFD

Filebotomi Tarihçesi

~5000 yıllık bir uygulamanın antik kökenlerden modern tıbba uzanan yolculuğu

Tarihsel Süreç

~MÖ 3000

Antik Mısır

Ebers papirüslerinde kazıma yoluyla kanatmanın geçerli bir prosedür olduğuna dair kanıtlar bulunmaktadır. Mısırlılar kazıma yoluyla kan almayı ilk uygulayan uygarlıktır.

~MÖ 400

Hipokrat Dönemi

Filebotomi sanatı Hipokrat zamanında parlamıştır. Kanatma başta el bileği ve dizler olmak üzere vücudun çeşitli noktalarından gerçekleştirilmektedir. Baş ağrısını geçirmek, iştahı yerine getirmek, sindirimi hızlandırmak amacıyla başvurulan bir yöntemdir.

Orta Çağ

İslam Dünyası

Kan alma, geleneksel Arap tıbbının bir parçasıydı. Arap doktorlar ne kadar kanın nasıl alınması gerektiği konusunda kurallar belirledi. Rönesans sırasında Orta Doğu'ya ve Avrupa'nın geri kalanına yayıldı.

17-18. yy

Avrupa

Bilimsel devrimle birlikte kan almanın endikasyonları sorgulanmaya başlandı. George Washington'ın ölümünde aşırı kan almanın rolü olduğu bilinmektedir.

19-20. yy

Modern Tıp

Kanıta dayalı tıbbın gelişmesiyle terapötik filebotominin endikasyonları daraldı. Ancak tanısal amaçlı venöz kan alma vazgeçilmez bir prosedür olarak kaldı.

Günümüz

Diagnostik Filebotomi

Günümüzde filebotomi esas olarak tanısal test amaçlı venöz kan alımı anlamına gelmektedir. EFLM kılavuzları ile standardize edilmiş, eğitimli profesyoneller tarafından uygulanması gereken bir prosedür haline gelmiştir.

Etimoloji

Filebotomi sözcüğü Yunanca phlebos (toplardamar/ven) ve temnein (kesmek) kelimelerinden türetilmiştir. "Sensu strictu" ifadesi terapötik amaçlar için kan kaybına yol açma uygulamasına işaret eder. Venipuncture terimi ise oldukça yeni bir terimdir ve kanın analizi için kan alma pratiğine atıfta bulunur.